Mikrobiom a zdrowie. Jak nasze bakterie wpływają na odporność, energię i nastrój?

Jeszcze niedawno o „dobrych bakteriach” mówiło się głównie w kontekście jogurtu. Dziś wiemy już, że mikrobiom jelitowy to jeden z najpotężniejszych systemów wspierających nasze zdrowie — coś w rodzaju wewnętrznego ekosystemu, który codziennie pracuje na naszą odporność, poziom energii, a nawet… na humor.
Tak, dobrze czytasz: Twoje samopoczucie w dużej mierze zależy od tego, co dzieje się w jelitach.

W świecie, który pędzi jak szalony, jemy w pośpiechu, śpimy za mało, stresujemy się za dużo — i to wszystko odbija się przede wszystkim właśnie na mikrobiomie. Dlatego czas pochylić się nad nim tak samo, jak nad treningami, suplementacją czy kalorycznością posiłków.

Pora poznać bohaterów, których nie widać gołym okiem, a którzy mają wielki wpływ na to, jak się czujesz.

1. Czym właściwie jest mikrobiom?

Mikrobiom to zbiór miliardów bakterii, wirusów, drożdży i innych mikroorganizmów zamieszkujących nasz organizm — głównie jelita. Można pomyśleć o nim jak o złożonej dżungli: różnorodność gatunków oznacza stabilność środowiska, a stabilność oznacza zdrowie.

Najważniejsze jest zachowanie równowagi. Gdy „dobre” bakterie dominują, jelita funkcjonują optymalnie. Gdy zaczyna przeważać flora patogenna — pojawiają się problemy trawienne, stany zapalne, spadek energii i obniżony nastrój.

2. Co mikrobiom ma wspólnego z odpornością?

Około 70% układu odpornościowego znajduje się w jelitach. Bakterie jelitowe uczą nasz organizm, jak reagować na zagrożenia i jak ignorować to, co nieszkodliwe.
Kiedy mikrobiom działa prawidłowo:

• szybciej zwalczasz infekcje,
• rzadziej łapiesz przeziębienia,
• zmniejsza się ryzyko stanów zapalnych.

Zaburzenia mikrobioty, na przykład po antybiotykach, stresie czy diecie pełnej przetworzonych produktów, obniżają odporność i sprawiają, że choroby „przyczepiają się” dużo łatwiej.

3. Energia zaczyna się w jelitach

Jeśli myślisz, że zmęczenie to tylko kwestia snu i kawy, mamy „plot twist” — mikrobiom odgrywa tu gigantyczną rolę.
Dobre bakterie pomagają rozkładać pokarm, syntetyzują niezbędne składniki odżywcze i biorą udział w metabolizmie energii.

Kiedy flora jelitowa jest osłabiona, możesz doświadczać:

• spadku energii,
• mgły mózgowej,
• problemów z koncentracją,
• trudności z regeneracją.

To dlatego często po zmianie diety lub wdrożeniu probiotyków ludzie mówią: „Nagle mam więcej siły!”

4. Jelita a nastrój? Tak, to bardzo realne

Jelita nie bez powodu nazywa się „drugim mózgiem”. To właśnie tam powstaje ok. 90% serotoniny – hormonu szczęścia.
Jeśli mikrobiom jest zaburzony, produkcja neurotransmiterów również spada, co może wpływać na:

• obniżony nastrój,
• większą podatność na stres,
• problemy z motywacją,
• drażliwość,
• a nawet zaburzenia lękowe.

Dbając o jelita, dbasz o emocje. To naukowy fakt.

5. Co niszczy mikrobiom?

Lista jest niestety długa:

• wysoko przetworzona żywność,
• nadmiar cukru,
• alkohol,
• przewlekły stres,
• nieregularne posiłki,
• antybiotyki,
• brak snu,
• zbyt mało błonnika.

Największy problem? Żyjemy tak, jakby każda z tych rzeczy była normą.

6. Co jeść, by mikrobiom rozkwitał?

Mikrobiota kocha:

✔ Błonnik

Warzywa, owoce, nasiona, pełne ziarna.
To pożywka dla dobrych bakterii.

✔ Produkty fermentowane

Kiszonki, kefiry, jogurty naturalne, kimchi.

✔ Prebiotyki

Czosnek, cebula, por, szparagi, banany, topinambur.

✔ Polifenole

Jagody, kakao, zielona herbata, kurkuma.

✔ Dużo wody

Odwodnione jelita = wolniejsze trawienie = mniej szczęśliwy mikrobiom.